Củ rễ là nhóm khó cắt nhất trong dược liệu, và cái khó không nằm ở độ cứng. Nó nằm ở chỗ độ cứng thay đổi theo độ ẩm — cùng một củ, khô hơn hai phần trăm là vỡ vụn, ẩm hơn hai phần trăm là dính dao.
Giacong.vn nhận gia công cắt lát củ rễ dược liệu tại nhà máy của chúng tôi. Bài này trình bày cách chúng tôi đưa nguyên liệu về khoảng ẩm tối ưu trước khi cắt, cách giữ lớp vỏ ngoài, và cách tính tỷ lệ thu hồi cho nhóm này.
Độ ẩm quyết định lát đẹp hay lát vụn
Củ rễ phơi quá khô trở nên giòn. Dao chạm vào là vỡ theo thớ thay vì đứt gọn, và tỷ lệ vụn tăng vọt. Ngược lại, củ còn nhiều nước thì mềm, lát bị ép biến dạng và dính vào lưỡi dao, làm chậm cả dây chuyền.
Giữa hai thái cực đó có một khoảng ẩm mà lát đứt gọn và giữ được hình. Khoảng này khác nhau theo từng nhóm củ rễ, nên nó là thông số đo được và ghi vào quy trình, không phải cảm nhận của người đứng máy.
Với nguyên liệu tới nhà máy ở trạng thái quá khô, chúng tôi có thể ủ ẩm trở lại có kiểm soát trước khi cắt. Đây là bước tốn thêm công nhưng thường rẻ hơn nhiều so với chấp nhận tỷ lệ vụn cao — chúng tôi tính cả hai phương án để Quý khách so trên con số thật.
Giữ lớp vỏ ngoài
Ở nhiều vị củ rễ, lớp vỏ ngoài và phần ngay dưới vỏ là nơi tập trung hoạt chất cao nhất. Rửa mạnh hoặc chà xát để làm sạch nhanh là cách chắc chắn làm mất phần đó.
Cách chúng tôi làm là tách khâu rửa thành ngâm làm mềm đất rồi mới xối, thay vì chà. Đất bám lâu ngày cần thời gian ngấm nước để bong ra, và cho nó thời gian rẻ hơn nhiều so với chà mất lớp vỏ.
Khi Quý khách yêu cầu gọt vỏ, chúng tôi thống nhất mức gọt bằng mẫu thật trước khi chạy lô — vì “gọt sạch” ở đây vừa ăn vào tỷ lệ thu hồi vừa ăn vào hàm lượng.
Cắt máy hay cắt tay cho củ rễ
| Loại nguyên liệu | Phương án | Ghi chú |
|---|---|---|
| Củ tròn đều, kích thước tương đương | Cắt máy | Dung sai ổn định, giá trên kilogam thấp nhất |
| Rễ dài phân nhánh nhiều | Cắt tay hoặc kết hợp | Máy khó giữ hướng cắt, tỷ lệ lát lệch cao |
| Củ rất cứng sau khi phơi khô | Ủ ẩm rồi cắt máy | Cắt trực tiếp khi quá khô cho tỷ lệ vụn rất cao |
| Vị thuốc cần giữ hình phiến đặc trưng | Cắt tay | Hình phiến là một phần nhận diện sản phẩm |
Với lô lệch cỡ nhiều, phương án hợp lý thường là cắt máy phần chính và cắt tay phần còn lại, thay vì ép toàn bộ qua một cách. Chúng tôi đánh giá và báo tỷ lệ cụ thể sau khi xem mẫu.
Tỷ lệ thu hồi của nhóm củ rễ
Nhóm này có tỷ lệ thu hồi dao động mạnh vì phần loại bỏ gồm nhiều thứ cùng lúc: đất bám, rễ con, phần gỗ hoá ở lõi với một số vị, phần vỏ nếu gọt, và phần vụn khi cắt.
Con số phải đo trên chính lô của Quý khách, không lấy từ lô trước hay từ tài liệu chung, vì nó thay đổi theo vùng trồng, tuổi cây và cách thu hái. Chúng tôi chạy một mẻ nhỏ để đo rồi ghi con số vào báo giá chính thức.
Giá vốn phải tính trên khối lượng sau cắt, không tính trên khối lượng củ tươi mua vào — đây là chỗ sai làm nhiều kế hoạch kinh doanh lệch ngay từ đầu.
Bốn thứ kiểm trước khi cắt
- Đúng loài và đúng bộ phận dùng. Sau khi cắt lát thì phân biệt khó hơn nhiều lần, nên đây là cửa chặn cuối cùng còn hiệu quả.
- Độ ẩm lô — thông số quyết định tỷ lệ vụn, đo trước khi cắt chứ không đoán.
- Mức đất bám và tạp chất — quyết định thời gian ngâm ở khâu rửa và ảnh hưởng tới tỷ lệ thu hồi.
- Hồ sơ nguồn gốc — để hồ sơ truy xuất của lô thành phẩm không đứt đoạn.
Nếu một chỉ tiêu lệch so với mô tả, chúng tôi báo trước khi cắt. Nguyên liệu đã cắt thì không quay lại được, và với nhóm củ rễ thì giá nguyên liệu thường cao nên đây là khoản thiệt hại đáng kể.
Cắt xong phải vào sấy trong cùng ca
Mặt cắt của củ rễ là bề mặt tươi vừa mở ra, chứa nhiều nước và nhiều chất tan — điều kiện lý tưởng cho nấm mốc. Củ đã cắt để qua đêm ở trạng thái ẩm là cách mất lô nhanh nhất.
Chúng tôi xếp lịch để lô cắt xong vào buồng sấy trong cùng ca. Với đơn chỉ đặt riêng khâu cắt, chúng tôi trao đổi trước về cách đóng và điều kiện vận chuyển tới nơi sấy tiếp theo.
Hình thức nhận gia công
- Cắt thuê theo lô — Quý khách cấp nguyên liệu, chúng tôi kiểm đầu vào và cắt theo chỉ định.
- Sơ chế và cắt liền mạch — ngâm, rửa, gọt rồi cắt trong cùng ca.
- Cắt và sấy liền mạch — chọn độ dày theo đúng chế độ sấy sẽ dùng.
- Cắt cho chiết xuất — cắt theo cỡ tối ưu cho hiệu suất, khác với cắt để bán; xem chiết xuất.
Trình tự các bước
- Bước 1 — Xác nhận loài, bộ phận dùng và mục đích sử dụng cuối.
- Bước 2 — Đo độ ẩm lô và quyết định có cần ủ ẩm hoặc hong bớt trước khi cắt.
- Bước 3 — Thống nhất mức gọt vỏ bằng mẫu thật.
- Bước 4 — Chạy mẻ thử để đo tỷ lệ vụn và tỷ lệ thu hồi thực tế.
- Bước 5 — Báo giá trên thành phẩm kèm con số đo được.
- Bước 6 — Cắt lô, kiểm độ dày theo tần suất.
- Bước 7 — Chuyển sấy trong cùng ca và bàn giao kèm hồ sơ lô, mẫu lưu.
Hạ tầng sản xuất
Ba phương pháp sấy trong cùng một nhà máy là điểm khác biệt đáng kể — nó cho phép chọn phương pháp theo nguyên liệu và theo phân khúc bán, thay vì ép mọi nguyên liệu qua cùng một chế độ. Kèm theo là hệ nghiền nhiều cấp, khu phối trộn kiểm đồng đều và khu đóng gói kiểm soát độ ẩm.
Cách chúng tôi tính và báo giá
- Công cắt tính trên khối lượng thành phẩm.
- Bước ủ ẩm hoặc hong bớt, nếu lô cần — tính riêng để Quý khách thấy rõ khoản này.
- Mức gọt vỏ — ăn vào cả thu hồi lẫn công.
- Độ dày và dung sai.
- Tỷ lệ cắt tay với nguyên liệu phân nhánh hoặc lệch cỡ.
- Mẻ thử đo thu hồi — chi phí một lần cho mỗi dược liệu và mỗi vụ.
Hồ sơ bàn giao và công bố
Mỗi lô kèm biên bản kiểm nhận gồm độ ẩm đo được lúc nhận, thông số cắt thực tế, khối lượng vào và ra kèm tỷ lệ thu hồi của chính lô đó, phiếu kiểm nghiệm theo bảng chỉ tiêu đã thống nhất và biên bản giao nhận ghi số lô.
Sản phẩm bán ra thị trường phải có hồ sơ công bố trước khi lưu thông theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP — với thực phẩm thường là tự công bố, với thực phẩm bảo vệ sức khoẻ là đăng ký bản công bố và phải chờ giấy tiếp nhận. Quy định về ghi nhãn và quảng cáo tra tại Cục An toàn thực phẩm. Chúng tôi cung cấp tài liệu kỹ thuật và kết quả kiểm nghiệm phục vụ hồ sơ; chủ thể đứng tên công bố và chịu trách nhiệm nội dung nhãn là Quý khách — chi tiết ở trang miễn trừ trách nhiệm.
Cam kết trong hợp đồng
Chúng tôi ký cam kết bảo mật trước khi Quý khách gửi tài liệu kỹ thuật, thông tin vùng trồng hoặc công thức — xem chính sách bảo mật công thức. Hợp đồng ghi rõ bảng chỉ tiêu nghiệm thu, tỷ lệ thu hồi đã đo, cách xử lý lô không đạt và thời hạn giữ mẫu lưu.
Liên hệ đặt dịch vụ cắt lát củ rễ dược liệu
Gọi 0915158444 hoặc gửi yêu cầu qua trang liên hệ. Quý khách chuẩn bị sẵn mô tả nguyên liệu, sản lượng dự kiến của lô đầu và công đoạn tiếp theo dự định làm, để chúng tôi báo giá sát ngay lần trao đổi đầu tiên.
Câu hỏi thường gặp
Củ của tôi đã phơi rất khô, cắt được không?
Được, nhưng nếu quá khô thì tỷ lệ vụn sẽ cao. Chúng tôi đo độ ẩm khi nhận và đề xuất ủ ẩm có kiểm soát trước khi cắt nếu cần — bước này tốn thêm công nhưng thường rẻ hơn phần vụn mất đi.
Gọt vỏ có làm mất hoạt chất không?
Có, ở nhiều vị củ rễ thì lớp vỏ và phần ngay dưới vỏ là nơi hoạt chất tập trung cao nhất. Vì vậy chúng tôi thống nhất mức gọt bằng mẫu thật trước khi chạy lô, thay vì hiểu “gọt sạch” theo cách riêng.
Vì sao rửa lại phải ngâm trước?
Vì đất bám lâu ngày cần thời gian ngấm nước để bong. Chà xát để làm sạch nhanh sẽ mất lớp vỏ ngoài — cho đất thời gian ngấm rẻ hơn nhiều so với mất phần giàu hoạt chất nhất.
Sản lượng tối thiểu là bao nhiêu?
Phụ thuộc loại củ rễ, tỷ lệ cắt tay và việc lô có cần bước ủ ẩm trước khi cắt hay không — bước đó có chi phí cài đặt riêng nên ảnh hưởng tới ngưỡng hợp lý của đơn hàng. Nguyên liệu phân nhánh nhiều cần nhiều thao tác thủ công nên có ngưỡng khác nguyên liệu tròn đều. Chúng tôi báo cụ thể sau khi xem mẫu.
Tỷ lệ thu hồi của củ rễ khoảng bao nhiêu?
Dao động mạnh theo vùng trồng, tuổi cây và cách thu hái, nên không có con số chung dùng được. Chúng tôi chạy mẻ thử để đo trên chính lô của Quý khách và ghi con số đó vào báo giá.
Tôi cần giữ hình phiến đặc trưng của vị thuốc, làm được không?
Được, và với yêu cầu này thì cắt tay thường là cách duy nhất đúng. Hình phiến là một phần nhận diện sản phẩm nên chúng tôi coi nó là chỉ tiêu nghiệm thu, thống nhất bằng mẫu thật trước khi chạy lô.
Hồ sơ truy xuất gồm những gì?
Nguồn gốc nguyên liệu theo thông tin Quý khách cung cấp, kết quả kiểm nhận đầu vào kèm hình ảnh và độ ẩm đo được, thông số cắt thực tế, khối lượng vào ra kèm tỷ lệ thu hồi của lô, và biên bản giao nhận ghi số lô.
Nhà máy có cắt cho mục đích chiết xuất không?
Có, và cắt cho chiết khác cắt để bán: lát mỏng hơn, có thể thô ráp, vì diện tích tiếp xúc mới là thứ quyết định hiệu suất. Hãy nói rõ mục đích để chúng tôi chốt thông số cho đúng ngay lần đầu.
Người chịu trách nhiệm nội dung
Quang Khải — Giám đốc kinh doanh tại Công ty Cổ phần HCN Pharma. Phụ trách tư vấn kỹ thuật và rà soát nội dung về năng lực gia công, công nghệ sấy và hồ sơ công bố sản phẩm trên Giacong.vn. Liên hệ: 0915158444.
