Phần lớn hiểu lầm trong một hợp đồng gia công không đến từ ý đồ xấu mà từ việc hai bên dùng cùng một từ với hai nghĩa khác nhau. Bảng dưới đây giải thích những khái niệm hay xuất hiện nhất trong báo giá, hợp đồng và hồ sơ lô — bằng cách nói thường ngày, kèm điều nó ảnh hưởng tới Quý khách.
Mô hình hợp tác
OEM
Mô hình Quý khách sở hữu công thức và thương hiệu, nhà máy chỉ bán năng lực sản xuất. Quyền với sản phẩm thuộc về Quý khách; quy trình vận hành thuộc về nhà máy. Xem dịch vụ OEM.
ODM
Nhà máy đã có sẵn công thức, Quý khách chọn và gắn thương hiệu của mình. Ra hàng nhanh và rẻ hơn, đổi lại công thức không độc quyền trừ khi thoả thuận riêng. Xem gia công ODM.
Thương hiệu riêng
Cách gọi theo góc nhìn chủ nhãn: sản phẩm ra thị trường mang hoàn toàn thương hiệu của Quý khách, tên nhà máy chỉ xuất hiện ở phần bắt buộc ghi cơ sở sản xuất. Về kỹ thuật, nó có thể là OEM hoặc ODM.
Gia công theo công thức
Quý khách đưa công thức có sẵn, nhà máy chạy đúng công thức đó sau khi rà tính khả thi ở quy mô lô.
MOQ — sản lượng tối thiểu
Lượng nhỏ nhất nhà máy nhận cho một lần chạy. Không phải con số áp chung: nó bằng mẻ của công đoạn nhỏ nhất trong chuỗi cộng chi phí vệ sinh chuyển đổi. Đó là lý do lô nhỏ có đơn giá cao hơn.
Tổ chức sản xuất
Mẻ
Lượng nguyên liệu chạy một lần qua một thiết bị. Sức chứa của mẻ khác nhau ở từng công đoạn, và mẻ nhỏ nhất trong chuỗi là thứ quyết định sản lượng tối thiểu.
Lô
Toàn bộ lượng thành phẩm sản xuất theo cùng một bộ thông số trong cùng một đợt. Một lô có thể gồm nhiều mẻ. Mọi hồ sơ, kiểm nghiệm và mẫu lưu đều gắn với lô.
Mã lô
Chuỗi ký tự in trên bao bì để truy ngược về hồ sơ sản xuất. Khi Quý khách muốn lặp lại đúng chất lượng của một lần từng ưng ý, chỉ cần nói mã lô.
Chuyển đổi
Việc dừng dây chuyền để làm sạch khi đổi từ mặt hàng này sang mặt hàng khác. Đây là chi phí cố định theo lần chạy, nên đặt gộp một lần lớn rẻ hơn chia nhỏ nhiều lần.
Mẻ súc
Một mẻ vật liệu trung tính chạy qua thiết bị để cuốn đi phần còn sót của lô trước, rồi bỏ đi. Cần khi chuyển giữa hai nhóm khác hẳn nhau về màu và mùi.
Nhiễm chéo
Thành phần của lô trước lẫn sang lô sau qua bề mặt thiết bị. Với thực phẩm thường là ám màu, ám mùi; với dược liệu là lẫn hoạt chất không khai báo; với nhóm chất gây dị ứng thì đó là vấn đề an toàn.
Nút thắt
Công đoạn chậm nhất trong chuỗi. Nó quyết định tiến độ cả đơn, không phải công đoạn nhanh nhất. Với nông sản sấy, nút thắt gần như luôn là buồng sấy.
Tỷ lệ thu hồi
Khối lượng thành phẩm thu được trên khối lượng nguyên liệu đưa vào. Với hàng sấy, con số này rất thấp vì nguyên liệu tươi chủ yếu là nước — nên giá nguyên liệu tính trên đầu vào không nói lên điều gì về giá vốn. Luôn quy về giá trên mỗi kilogram thành phẩm.
Chất lượng và hồ sơ
Bản thông số
Văn bản ghi mọi thứ tạo nên sản phẩm thành con số: công thức và tỷ lệ, quy cách nguyên liệu, thông số từng công đoạn, bộ chỉ tiêu thành phẩm và dung sai. Đây là thứ duy nhất giữ cho lô thứ mười giống lô đầu tiên.
Hồ sơ lô
Bộ giấy tờ đi kèm một lô: nguồn gốc nguyên liệu, thông số từng công đoạn theo mốc thời gian, kết quả kiểm, người thực hiện. Dùng để trả lời khi bị hỏi về một lô cụ thể, và để tìm nguyên nhân khi có sai lệch.
Mẫu lưu
Mẫu sản phẩm giữ lại tới hết hạn dùng, bảo quản ở đúng điều kiện của sản phẩm. Là căn cứ duy nhất phân xử khi khiếu nại đến sau vài tháng.
Bộ chỉ tiêu
Danh mục phép thử và ngưỡng chấp nhận mà hai bên thống nhất để nghiệm thu lô hàng. Nên rà lại định kỳ: nhiều bộ chỉ tiêu sao chép từ nơi khác có phép thử tốn tiền mà không phục vụ hồ sơ nào.
Dung sai
Khoảng chênh lệch được phép quanh một giá trị công bố. Quan trọng nhất là dung sai khối lượng tịnh — sai ngoài khoảng đó là vi phạm ghi nhãn.
Cảm quan
Đánh giá bằng giác quan: màu, mùi, vị, trạng thái, đối chiếu với mẫu chuẩn đã duyệt. Bắt buộc phải có mẫu chuẩn, vì mô tả bằng lời thì mỗi người hiểu một kiểu.
Lô thử
Một lô nhỏ chạy trên đúng thiết bị và quy trình sẽ dùng cho sản xuất chính thức. Tồn tại vì mẫu làm ở quy mô nhỏ không phải lúc nào cũng lặp lại được ở quy mô lô.
Thử thách vi sinh
Chủ động đưa vi sinh vật vào sản phẩm rồi theo dõi hệ bảo quản có tiêu diệt được chúng theo thời gian không. Cần với sản phẩm chứa nước mà người dùng sẽ mở nắp nhiều lần.
Thử độ ổn định
Theo dõi sản phẩm theo thời gian ở các điều kiện khác nhau để biết nó còn đạt chỉ tiêu tới hết hạn dùng hay không. Phép thử chu kỳ nóng lạnh thường khắc nghiệt nhất và hay phát hiện vấn đề mà theo dõi ở nhiệt độ phòng bỏ sót.
Pháp lý và tiêu chuẩn
Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm
Giấy phép bắt buộc theo luật để một cơ sở được sản xuất thực phẩm. Thuộc về cơ sở, không thuộc về sản phẩm.
Công bố sản phẩm
Thủ tục bắt buộc cho từng sản phẩm, đứng tên chủ sở hữu sản phẩm. Có hai con đường: tự công bố cho phần lớn thực phẩm thông thường, và đăng ký bản công bố cho các nhóm quản lý chặt hơn. Chứng nhận nhà máy không thay được lớp này.
Phạm vi chứng nhận
Dòng in trong tờ chứng nhận ghi rõ nó áp dụng cho nhóm sản phẩm và hoạt động nào. Đây là dòng quan trọng nhất và cũng là dòng gần như không nhà máy nào đưa lên web. Chứng nhận cho nhóm này không tự động áp dụng cho nhóm khác.
GMP
Thực hành sản xuất tốt: nói về điều kiện nền — nhà xưởng, thiết bị, vệ sinh, con người. Là lớp móng mà các hệ thống phía trên đều giả định đã có.
HACCP
Phương pháp xác định các điểm trong chuỗi mà nếu mất kiểm soát thì mối nguy sẽ tới người tiêu dùng, rồi đặt ngưỡng và cách giám sát tại đúng những điểm đó.
ISO 22000
Đưa HACCP vào một khung hệ thống quản lý hoàn chỉnh, thêm phần trao đổi thông tin dọc chuỗi cung ứng và cải tiến liên tục.
ISO 9001
Hệ thống quản lý chất lượng nói chung, không riêng thực phẩm. Nói về cách tổ chức kiểm soát công việc, không nói riêng về an toàn thực phẩm.
Đăng ký cơ sở với FDA
Việc khai báo cơ sở sản xuất với cơ quan quản lý Hoa Kỳ — điều kiện cần để hàng vào thị trường Mỹ. Không phải chứng nhận: FDA không cấp chứng nhận cho cơ sở hay sản phẩm thực phẩm.
Kỹ thuật chế biến
Hoạt độ nước
Đại lượng đo phần nước tự do trong sản phẩm — phần mà vi sinh vật dùng được. Giải thích vì sao hai sản phẩm cùng độ ẩm lại có hạn dùng khác hẳn nhau, và vì sao mứt bảo quản được lâu dù nhiều nước.
Sấy nóng, sấy lạnh, sấy thăng hoa
Ba cách tách nước. Sấy nóng nhanh và rẻ nhất. Sấy lạnh giữ màu mùi tốt hơn ở chi phí trung bình. Sấy thăng hoa cấp đông rồi cho nước đá bay hơi thẳng trong chân không, giữ được cả hình dạng và cấu trúc — đắt hơn nhiều lần. Chi tiết ở dịch vụ sấy gia công.
Chần
Làm nóng nhanh trước khi sấy hoặc cấp đông, đủ để vô hiệu hoá enzyme trong nguyên liệu mà chưa nấu chín sản phẩm. Biện pháp chính chống hiện tượng thâm màu do enzyme.
Cỡ hạt và dải phân bố
Với hàng bột, một con số cỡ hạt trung bình là chưa đủ. Chỉ định dùng được gồm ba phần: cỡ mục tiêu, dải chấp nhận quanh nó, và tỷ lệ tối đa nằm ngoài dải. Hai lô cùng cỡ trung bình nhưng phân bố rộng hẹp khác nhau sẽ hành xử hoàn toàn khác khi nạp và khi pha.
Chất mang
Thành phần trung tính trộn cùng để nguyên liệu khó xử lý — nhiều dầu hoặc nhiều đường — có thể nghiền hoặc sấy thành bột.
Hạn dùng sau mở nắp
Con số riêng, khác với hạn dùng của sản phẩm chưa mở. Phụ thuộc hệ bảo quản và kiểu bao bì: cùng một công thức, lọ miệng rộng và chai bơm cho hai con số rất khác nhau.
Đóng gói khí điều chỉnh
Thay không khí trong bao bằng hỗn hợp khí trơ để loại bỏ oxy mà vẫn giữ hình dạng sản phẩm — dùng được cho hàng giòn dễ vỡ, thứ mà hút chân không sẽ ép nát.
Còn thuật ngữ nào chưa rõ?
Gọi 0915158444 hoặc hỏi qua trang liên hệ — chúng tôi giải thích trước khi Quý khách phải ký vào bất cứ điều gì. Xem thêm câu hỏi thường gặp và cách một báo giá được tính.