Trong xưởng bột, rây làm hai việc mà nhiều người chỉ biết một. Việc ai cũng biết là phân tách. Việc quan trọng không kém là đo — trên sàn sản xuất, rây chính là dụng cụ xác nhận cỡ hạt.
Vì sao máy nghiền không tự cho đúng dải cỡ hạt
Không thiết bị nghiền nào cho ra các hạt bằng nhau. Đầu ra luôn là một phân bố: một số hạt to hơn mong muốn, một số nhỏ hơn nhiều, phần lớn nằm đâu đó ở giữa.
Rây làm hẹp phân bố đó lại. Phần trên lưới — chưa đạt cỡ — quay lại nghiền tiếp. Phần lọt qua lưới mịn nhất — quá mịn — tách ra nếu sản phẩm không muốn có. Kết quả là dải cuối cùng hẹp hơn nhiều so với đầu ra thô.
Cấu hình điển hình trong ngành: hệ rây công nghiệp thường xếp nhiều tầng lưới có kích thước lỗ giảm dần, cho phép tách đồng thời vài dải cỡ hạt trong một lần chạy.
Cách kiểm cỡ hạt trên sàn sản xuất
Không sờ, không ước lượng bằng mắt. Quy trình là:
- Lấy mẫu đại diện — nhiều điểm trong lô, không lấy một nắm ở trên mặt.
- Rây qua bộ lưới đã định.
- Cân từng phần còn lại trên mỗi tầng lưới.
- Tính tỷ lệ phần trăm khối lượng ở mỗi dải.
Kết quả là một bảng phân bố, không phải một con số. Và đây là điểm mấu chốt: “bột mịn 100 lưới” không phải một chỉ tiêu đo được nếu không kèm tỷ lệ phần trăm phải đạt.
Vì sao cần cả giới hạn dưới, không chỉ giới hạn trên
Hầu hết hợp đồng chỉ ghi “không thô hơn mức X”. Nhưng phần quá mịn cũng gây vấn đề thật:
Bột quá mịn khó chảy. Nó bám thành phễu và tạo vòm — khối bột phía trên tự chống đỡ rồi sập xuống đột ngột. Máy đóng gói định lượng gặp cảnh này sẽ cho ra gói lúc thiếu lúc thừa.
Bụi mịn lọt vào đường hàn. Đây là nguyên nhân rò gói số một với hàng bột. Một lớp bụi mỏng nằm giữa hai mặt màng khi hàn khiến mối hàn không kết dính hết — nhìn thì kín, nhưng không kín.
Bụi mịn vón nhanh hơn. Diện tích bề mặt lớn hơn nghĩa là hút ẩm nhanh hơn.
Vì vậy chỉ tiêu đúng có dạng: một dải với giới hạn trên và giới hạn dưới, kèm tỷ lệ phần trăm khối lượng phải nằm trong dải đó.
Rây bị nghẽn — và điều đó nói lên gì
Lưới rây bị bít là dấu hiệu, không phải sự cố cần thông rồi chạy tiếp. Ba nguyên nhân thường gặp:
Độ ẩm bột cao. Bột ẩm dẻo, bết vào lưới thay vì lọt qua. Cần quay lại kiểm khâu sấy.
Dầu tiết ra khi nghiền. Với nhóm chứa dầu, bột dính thành cục. Cần chỉnh chế độ nghiền — mẻ ngắn hơn, tốc độ thấp hơn — chứ không chỉnh ở rây.
Tĩnh điện. Một số vật liệu tích điện khi nghiền và bám vào lưới. Kiểm soát bằng nối đất và độ ẩm không khí trong xưởng.
Vệ sinh giữa hai lô
Lưới rây là bề mặt giữ lại vật liệu nhiều nhất trong cả dây chuyền — bột đọng ở góc lưới và khung. Với nhóm màu mùi mạnh như nghệ, quế, tiêu, đây là đường nhiễm chéo rõ nhất.
Xưởng xử lý bằng cách xếp thứ tự chạy lô từ nhạt tới đậm trong cùng ca, tách riêng bộ lưới cho nhóm mạnh, và chạy mẻ súc khi chuyển giữa hai nhóm khác hẳn nhau. Mức vệ sinh áp dụng cho lô được ghi vào hồ sơ.
Chốt chỉ tiêu bằng mẫu thật
Cách nhanh nhất để thống nhất cỡ hạt không phải tranh luận về số lưới, mà là nghiền thử mẫu của Quý khách rồi gửi lại kèm bảng phân bố đo được. Quý khách cầm bột thật, xem bảng thật, rồi mới chốt chỉ tiêu vào hợp đồng.
Gửi mẫu qua trang liên hệ hoặc gọi 0915158444. Xem thêm xưởng gia công bột.
Người chịu trách nhiệm nội dung
Quang Khải — Giám đốc kinh doanh tại Công ty Cổ phần HCN Pharma. Phụ trách tư vấn kỹ thuật và rà soát nội dung về năng lực gia công, công nghệ sấy và hồ sơ công bố sản phẩm trên Giacong.vn. Liên hệ: 0915158444.
