Sai lầm phổ biến nhất khi đặt gia công bột là mô tả yêu cầu bằng độ mịn: “tôi cần bột thật mịn”. Máy nghiền không chọn theo độ mịn — nó chọn theo vật liệu cư xử thế nào khi bị làm nhỏ. Cùng một mức mịn, bốn loại vật liệu dưới đây cần bốn cách xử lý khác nhau.
Nhóm 1 — Vật liệu giòn khô
Nông sản đã sấy kỹ, hạt cứng, vỏ và rễ khô. Đây là nhóm dễ nhất: va đập làm vỡ chúng hiệu quả, và rây phía sau siết dải cỡ hạt về đúng yêu cầu.
Điều cần chú ý duy nhất là độ ẩm đầu vào. Vật liệu chưa đủ khô sẽ dẻo thay vì giòn — nó bết vào lưới rây, làm nghẽn và làm nóng máy. Vì vậy độ ẩm nguyên liệu vào là chỉ tiêu nghiệm thu trước khi nghiền, không phải chi tiết phụ.
Nhóm 2 — Vật liệu dai và nhiều xơ
Lá, thân cây, rễ có sợi, vỏ dai. Va đập không xử lý được nhóm này — chúng bị dập và xoắn lại chứ không vỡ.
Cách xử lý là cắt: lưỡi dao chuyển động qua lưỡi cố định, cắt đứt sợi. Điều kiện là lưỡi phải sắc. Lưỡi cùn chuyển từ cắt sang xé và chà, sinh nhiều nhiệt và cho bột không đều. Mài và thay lưỡi theo chu kỳ là việc bắt buộc trong xưởng, không phải khi nào thấy chậm mới làm.
Nhiều loại thảo dược cần nghiền hai bước: cắt thô trước, rồi mới làm nhỏ tiếp bằng nguyên lý khác.
Nhóm 3 — Vật liệu chứa dầu và tinh dầu
Nhóm khó nhất, và cũng là nhóm đáng tiền nhất khi làm đúng: hạt có dầu, gừng, nghệ, quế, nhiều vị thuốc.
Hai vấn đề cùng lúc:
Nhiệt ma sát bay mất tinh dầu. Máy nghiền không cấp nhiệt, nhưng các hạt cọ vào nhau và vào thành máy sinh nhiệt thật. Với nguyên liệu chứa tinh dầu, nhiệt đó lấy đi đúng phần đáng giá nhất — và mất rồi thì không lấy lại được.
Dầu tiết ra làm bết máy. Khi bị ép và nghiền, dầu trong vật liệu thoát ra, làm khối bột dính lại thành cục thay vì tơi.
Cách xưởng xử lý: chạy mẻ ngắn có thời gian nghỉ thay vì chạy liên tục, hạ tốc độ, và với nhóm rất nhạy thì hạ nhiệt độ vật liệu trước khi nghiền. Nhiệt độ khối bột được đo và ghi vào hồ sơ lô — đây là con số Quý khách nên yêu cầu, vì nó là bằng chứng duy nhất cho biết tinh dầu có được giữ hay không.
Nhóm 4 — Vật liệu hút ẩm mạnh
Một số chiết xuất, đường và nguyên liệu đã sấy thăng hoa hút ẩm rất nhanh từ không khí. Nghiền xong để hở vài phút là bột đã vón.
Nhóm này cần kiểm soát độ ẩm không khí trong khu nghiền và đóng gói, và cần chuyển sang bao bì chắn ẩm ngay sau nghiền chứ không để chờ.
Bốn thông số nên ghi trong hợp đồng
Thay vì “bột mịn”, bốn con số này mô tả đúng thứ Quý khách cần:
- Dải cỡ hạt — có giới hạn trên và giới hạn dưới, kèm tỷ lệ phần trăm phải nằm trong dải.
- Độ ẩm bột thành phẩm — quyết định hạn dùng và khả năng vón.
- Khối lượng riêng — quyết định độ chính xác định lượng khi đóng gói và thể tích bao bì cần dùng.
- Nhiệt độ tối đa cho phép của khối bột — chỉ áp dụng với nhóm nhạy nhiệt, nhưng với nhóm đó thì đây là chỉ tiêu quan trọng nhất.
Kết quả đo trên chính mẫu của Quý khách
Bài này mô tả nguyên lý và cách chọn. Loại máy và dải cỡ hạt nhà máy đạt được cho từng nhóm vật liệu, xin liên hệ — chúng tôi trả lời sau khi nghiền thử chính mẫu của Quý khách, vì cùng một máy cho kết quả khác nhau trên vật liệu khác nhau.
Gọi 0915158444. Xem thêm máy móc thiết bị và dịch vụ gia công nghiền bột.
Người chịu trách nhiệm nội dung
Quang Khải — Giám đốc kinh doanh tại Công ty Cổ phần HCN Pharma. Phụ trách tư vấn kỹ thuật và rà soát nội dung về năng lực gia công, công nghệ sấy và hồ sơ công bố sản phẩm trên Giacong.vn. Liên hệ: 0915158444.
