Hồ sơ công thức: ghi gì để lặp lại được

Một công thức chỉ có giá trị khi người khác — hoặc chính Quý khách sau một năm — làm lại được và ra đúng thứ đó. Danh sách thành phần và tỷ lệ chưa đủ cho việc đó.

Sáu phần của một hồ sơ công thức

1. Bảng thành phần

Tên đầy đủ, tỷ lệ theo khối lượng, tổng khớp 100%. Kèm mã nguyên liệu và nhà cung cấp nếu có.

2. Quy cách từng nguyên liệu

Phần hay thiếu nhất. Cỡ hạt, độ ẩm, hàm lượng hoạt chất, dạng vật lý. Hai lô nguyên liệu cùng tên nhưng khác quy cách cho hai sản phẩm khác nhau — và khi đó không ai hiểu vì sao lô mới không giống lô cũ.

3. Trình tự và điều kiện

Thứ tự nạp, nhiệt độ và thời gian từng bước, tốc độ và thời gian trộn, mức nạp mẻ. Ghi thành các bước đánh số, không ghi thành đoạn văn.

4. Chỉ tiêu của bán thành phẩm ở từng điểm dừng

Sau bước này thì độ ẩm phải bao nhiêu, cỡ hạt phải nằm ở dải nào. Đây là thứ cho phép phát hiện lệch trong lúc chạy chứ không phải sau khi xong.

5. Chỉ tiêu thành phẩm

Cảm quan kèm mẫu đối chứng, lý hoá kèm con số và dung sai, an toàn theo quy định áp dụng.

6. Nhật ký thay đổi

Mỗi lần chỉnh: ngày, đổi gì, vì sao, kết quả ra sao. Phần này biến hồ sơ từ một bản ghi tĩnh thành thứ kể được lịch sử — và ngăn việc thử lại một phương án đã từng thất bại.

Ba thứ nên ghi mà hay bị bỏ

Điều gì bắt buộc, điều gì linh hoạt. Thành phần nào không được thay, thành phần nào thay tương đương được. Không ghi thì người kế nhiệm phải đoán.

Những phương án đã thử và thất bại, kèm lý do. Đây là phần tiết kiệm thời gian nhất về sau.

Khoảng dung sai của từng thông số. Nhiệt độ 70 độ hay 68–72 độ là hai chỉ dẫn khác nhau về mức độ chặt chẽ cần có.

Ai giữ hồ sơ

Cả hai bên nên có một bản đầy đủ, cập nhật sau mỗi lần chỉnh. Chủ nhãn giữ bản của mình là điều kiện thực tế để về sau còn chuyển nhà máy được — xem chuyển nhà máy gia công.

Quyền với công thức đặt nghiên cứu riêng thuộc về bên đặt, và điều đó ghi trong hợp đồng từ đầu chứ không bàn sau khi sản phẩm bán chạy. Xem bảo mật công thức và sở hữu trí tuệ.