Hạn dùng in trên nhãn là một cam kết. Câu hỏi thực tế là: làm sao biết con số đó đúng, khi mà chờ đủ thời gian để kiểm chứng thì đã mất cả năm?
Hai cách thử
Thử thời gian thực
Giữ mẫu ở đúng điều kiện ghi nhãn, kiểm định kỳ suốt khoảng hạn dùng dự kiến.
Đây là cách duy nhất chứng minh được hạn dùng. Không có đường tắt nào thay thế được.
Nhược điểm: hạn 24 tháng cần 24 tháng.
Thử cấp tốc
Giữ mẫu ở điều kiện khắc nghiệt hơn — nhiệt độ và độ ẩm cao hơn — để đẩy nhanh quá trình biến đổi, rồi từ đó ước lượng ngược về điều kiện thường.
Được: có tín hiệu sau vài tuần tới vài tháng thay vì cả năm.
Hạn chế quan trọng: ước lượng này chỉ đáng tin khi cơ chế hỏng ở nhiệt độ cao giống cơ chế ở nhiệt độ thường. Với nhiều sản phẩm, nhiệt cao kích hoạt một cơ chế khác hẳn — và khi đó con số ngoại suy sai.
Dùng hai cách thế nào cho đúng
Thử cấp tốc để sàng lọc và định hướng: so hai phương án bao bì, phát hiện sớm công thức không ổn định, ước lượng khoảng hạn dùng để lập kế hoạch.
Thử thời gian thực để chứng minh con số cuối cùng công bố.
Cách làm thực tế: chạy song song cả hai từ lô thử. Cấp tốc cho tín hiệu sớm để quyết định có đi tiếp không; thời gian thực chạy nền để về sau có bằng chứng.
Công bố hạn dùng khi chưa đủ dữ liệu
Đây là tình huống của gần như mọi sản phẩm mới. Cách trung thực:
- Công bố hạn ngắn hơn mong muốn cho lô đầu — mức mà dữ liệu hiện có đủ chống lưng.
- Tiếp tục thử thời gian thực trên mẫu lưu của chính lô đó.
- Khi dữ liệu đủ, nới hạn cho các lô sau và cập nhật hồ sơ.
Cách này tốn một lần in nhãn nhưng không đặt Quý khách vào thế công bố một con số không có căn cứ.
Ba chỉ tiêu theo dõi
- Cảm quan — màu, mùi, vị, kết cấu, so với mẫu chứng.
- Lý hoá — độ ẩm, hoạt độ nước, pH, chỉ số ôi hoá với hàng có dầu.
- Vi sinh — theo bộ chỉ tiêu áp dụng cho nhóm sản phẩm.
Hạn dùng kết thúc ở thời điểm chỉ tiêu đầu tiên vượt ngưỡng, không phải khi sản phẩm hỏng rõ rệt.
Điều quyết định hạn dùng nhiều hơn công thức
Với hàng khô, bao bì thường quyết định nhiều hơn công thức. Cùng một sản phẩm trong túi PE đơn lớp và trong túi có lớp chắn cho hai hạn dùng chênh nhau rất xa — nên thử hạn dùng phải làm trong đúng bao bì sẽ dùng để bán, không thử trong hộp kín phòng thí nghiệm.
Xem thêm công nghệ đóng gói và nghiên cứu và phát triển sản phẩm.
Người chịu trách nhiệm nội dung
Quang Khải — Giám đốc kinh doanh tại Công ty Cổ phần HCN Pharma. Phụ trách tư vấn kỹ thuật và rà soát nội dung về năng lực gia công, công nghệ sấy và hồ sơ công bố sản phẩm trên Giacong.vn. Liên hệ: 0915158444.
