Chiết bằng nước là hệ đơn giản nhất về hồ sơ và khắc nghiệt nhất về thời gian. Không có dư lượng dung môi hữu cơ để giải trình, nhưng cũng không có quãng chờ nào an toàn.
Giacong.vn nhận gia công chiết xuất bằng nước cho dược liệu, thảo mộc và nông sản tại nhà máy của chúng tôi. Bài này trình bày khi nào nên chọn hệ nước, vì sao dịch phải xử lý ngay trong ca, và những chỉ tiêu Quý khách cần đưa vào hợp đồng.
Khi nào nên chọn hệ nước
- Khi nhóm hoạt chất mục tiêu tan tốt trong nước. Đây là điều kiện đầu tiên và không thay thế được bằng gì khác — nếu nhóm chất cần giữ ít tan trong nước thì chiết nước chỉ cho ra dịch nghèo.
- Khi sản phẩm cuối muốn hồ sơ gọn. Không có dung môi hữu cơ nghĩa là không có chỉ tiêu dư lượng phải kiểm và không phải giải trình nguồn gốc cồn.
- Khi sản phẩm hướng tới nhóm khách hàng nhạy cảm với dung môi. Đây là lý do thương mại chứ không phải lý do kỹ thuật, nhưng nó có thật và ảnh hưởng tới quyết định.
- Khi dịch sẽ cô ngay tại chỗ. Hệ nước chỉ hợp lý khi khâu cô nối liền, vì dịch nước không chịu được quãng chờ.
Ngược lại, chúng tôi nói thẳng khi hệ nước không phù hợp với mục tiêu của Quý khách, thay vì nhận rồi giao một dịch chiết nghèo hoạt chất và để Quý khách tự phát hiện qua phiếu kiểm nghiệm.
Vì sao dịch nước phải xử lý ngay

Dịch chiết nước là nước ấm giàu chất tan — nói cách khác, là môi trường nuôi cấy. Vi sinh vật phát triển trong đó nhanh hơn nhiều so với trong dịch có cồn, vốn tự nó đã ức chế.
Hệ quả thực tế: một dịch đạt chỉ tiêu vi sinh lúc vừa chiết xong có thể trượt ngưỡng sau vài giờ để ở nhiệt độ phòng. Và khi đã trượt thì cô đặc cũng không đưa chỉ tiêu về lại được, vì phần đã sinh ra vẫn còn đó.
Vì vậy chúng tôi chiết và cô trong cùng ca, không để dịch tồn qua đêm. Khi Quý khách muốn nhận dịch loãng thay vì cao, chúng tôi trao đổi trước về cách hạ nhiệt, cách chứa và hạn sử dụng — và nói rõ phần rủi ro nằm ở quãng vận chuyển là phần ngoài tầm kiểm soát của nhà máy.
Bốn thông số của mẻ chiết nước
| Thông số | Ảnh hưởng chính |
|---|---|
| Tỷ lệ nước trên nguyên liệu | Nhiều nước thì chiết kiệt hơn nhưng dịch loãng, tốn công cô |
| Nhiệt độ | Cao thì nhanh nhưng mất nhóm chất nhạy nhiệt và mất hương |
| Số lần chiết | Hai tới ba lần với nước mới cho tổng hiệu suất cao hơn một lần kéo dài |
| Cỡ nguyên liệu | Quyết định diện tích tiếp xúc, nên gộp sơ chế vào cùng đơn |
Với hệ nước, tỷ lệ nước trên nguyên liệu là thông số có tác động kinh tế lớn nhất, vì mỗi lít nước thêm vào là một lít phải bay hơi ở khâu cô. Chúng tôi tính điểm cân bằng giữa hiệu suất chiết và chi phí cô, rồi trình bày cả hai phương án để Quý khách chọn.
Bốn nhóm nguyên liệu hợp với hệ nước
- Thảo mộc dùng cho đồ uống — phần lớn nhóm chất tạo vị và màu của trà, hoa và lá đều tan trong nước; xem thêm các hướng chiết xuất khác.
- Nấm và nguyên liệu giàu chất tan trong nước — hệ nước lấy được nhóm chất mục tiêu mà không cần dung môi hữu cơ.
- Nông sản làm nguyên liệu thực phẩm — dịch quả, dịch rau củ, nơi hồ sơ càng gọn càng thuận cho khâu công bố.
- Dược liệu có nhóm hoạt chất tan trong nước — trường hợp này chiếm tỷ lệ đáng kể, và chiết nước cho hồ sơ đơn giản hơn hẳn hệ cồn.
Với nguyên liệu mà nhóm hoạt chất mục tiêu ít tan trong nước, chúng tôi đề xuất hệ cồn hoặc hệ hỗn hợp ngay từ buổi trao đổi đầu, kèm giải thích, thay vì nhận đơn rồi giao một dịch nghèo.
Nhận nguyên liệu của Quý khách
- Đúng loài và đúng bộ phận dùng.
- Độ ẩm — với hệ nước, độ ẩm nguyên liệu cộng thẳng vào lượng nước phải bay hơi ở khâu cô.
- Mức tạp chất — tạp chất tan được sẽ đi vào dịch và không tách ra ở khâu cô.
- Hồ sơ nguồn gốc.
Nếu lô lệch so với mô tả, chúng tôi báo trước khi chạy. Với hệ nước thì thời gian là ràng buộc chặt nhất, nên mọi điều chỉnh cần quyết trước khi mẻ bắt đầu chứ không giữa chừng.
Hình thức nhận gia công
- Chiết nước và cô đặc liền mạch — hình thức chúng tôi khuyến nghị và nhận nhiều nhất.
- Sơ chế, chiết và cô — cả ba khâu tại một nhà máy, hồ sơ nối liền theo số lô.
- Chiết nước rồi sấy thành bột — cô tới mức phù hợp rồi sấy tiếp với chất mang đã thống nhất.
- Bàn giao dịch loãng — nhận được, nhưng chỉ khi Quý khách có điều kiện bảo quản và thời gian vận chuyển ngắn; chúng tôi trao đổi rõ trước khi nhận.
So hệ nước với hệ cồn: chọn thế nào
Khi cả hai hệ đều lấy được nhóm hoạt chất mục tiêu, quyết định chuyển sang ba yếu tố ngoài kỹ thuật.
| Yếu tố | Hệ nước | Hệ cồn |
|---|---|---|
| Hồ sơ kiểm nghiệm | Không có chỉ tiêu dư lượng dung môi | Bắt buộc kiểm dư lượng theo lô |
| Chỉ tiêu vi sinh | Chặt hơn, vì không có yếu tố ức chế | Nhẹ hơn, cồn tự ức chế vi sinh |
| Chi phí chính | Nằm ở khâu cô, theo lượng nước bay hơi | Nằm ở dung môi và ở kiểm nghiệm |
| Ràng buộc thời gian | Phải cô ngay trong ca | Chịu được quãng chờ dài hơn |
Chúng tôi trình bày cả hai phương án kèm con số ước tính cho chính đơn hàng của Quý khách, thay vì mặc định đẩy về hệ mà xưởng quen chạy. Với nhiều sản phẩm, khoản chênh lệch cuối cùng nhỏ hơn Quý khách nghĩ, và yếu tố quyết định lại là hồ sơ chứ không phải giá.
Trình tự các bước
- Bước 1 — Xác nhận nhóm hoạt chất mục tiêu tan được trong nước. Nếu không, chúng tôi đề xuất hệ khác thay vì nhận đơn.
- Bước 2 — Chốt dạng bàn giao: cao lỏng, cao đặc, bột, hay dịch loãng.
- Bước 3 — Chạy mẻ thử, đo hiệu suất và hàm lượng thực trên nguyên liệu của Quý khách.
- Bước 4 — Chốt bảng chỉ tiêu gồm chỉ tiêu vi sinh và báo giá.
- Bước 5 — Chiết và cô trong cùng ca, ghi thông số thực tế từng mẻ.
- Bước 6 — Kiểm nghiệm và bàn giao kèm hồ sơ lô và mẫu lưu.
Cách chúng tôi tính và báo giá
- Công chiết theo mẻ cộng với chi phí cô tính theo lượng nước phải bay hơi — hai khoản này gắn liền nhau ở hệ nước.
- Tỷ lệ nước trên nguyên liệu — ảnh hưởng thẳng tới khoản thứ hai ở trên.
- Số lần chiết.
- Mẻ thử ban đầu — chi phí một lần cho mỗi nguyên liệu mới.
- Kiểm nghiệm — hệ nước không có chỉ tiêu dư lượng dung môi, nhưng chỉ tiêu vi sinh lại chặt hơn.
- Xử lý bã.
So với hệ cồn, hệ nước rẻ hơn ở khoản dung môi và ở khoản kiểm nghiệm dư lượng, nhưng thường đắt hơn ở khoản cô. Tổng chi phí phụ thuộc chính vào độ loãng của dịch, nên đây là con số nên so sánh khi cân nhắc giữa hai hệ.
Hồ sơ bàn giao và công bố
Mỗi lô kèm biên bản kiểm nguyên liệu đầu vào, thông số chiết và thông số cô thực tế, khối lượng vào và ra kèm tỷ lệ quy đổi của chính lô đó, phiếu kiểm nghiệm theo bảng chỉ tiêu đã thống nhất gồm chỉ tiêu vi sinh, và biên bản giao nhận ghi số lô.
Sản phẩm bán ra thị trường phải có hồ sơ công bố trước khi lưu thông theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP — với thực phẩm thường là tự công bố, với thực phẩm bảo vệ sức khoẻ là đăng ký bản công bố và phải chờ giấy tiếp nhận. Quy định về ghi nhãn và quảng cáo tra tại Cục An toàn thực phẩm. Chúng tôi cung cấp tài liệu kỹ thuật và kết quả kiểm nghiệm phục vụ hồ sơ; chủ thể đứng tên công bố và chịu trách nhiệm nội dung nhãn là Quý khách — chi tiết ở trang miễn trừ trách nhiệm.
Nhà máy vận hành những tuyến nào
Sơ chế nguyên liệu tươi và khô; sấy nhiệt, sấy lạnh và sấy thăng hoa; nghiền nhiều cấp có sàng; phối trộn kiểm đồng đều bằng mẫu nhiều vị trí; đóng gói trong khu kiểm soát độ ẩm. Mỗi tuyến ghi thông số thực tế vào hồ sơ lô.
Cam kết trong hợp đồng
Chúng tôi ký cam kết bảo mật trước khi Quý khách gửi tài liệu kỹ thuật, thông tin vùng trồng hoặc công thức — xem chính sách bảo mật công thức. Hợp đồng ghi rõ bảng chỉ tiêu nghiệm thu, tỷ lệ thu hồi đã đo, cách xử lý lô không đạt và thời hạn giữ mẫu lưu.
Liên hệ đặt dịch vụ chiết xuất bằng nước
Gọi 0915158444 hoặc gửi yêu cầu qua trang liên hệ. Quý khách chuẩn bị sẵn mô tả nguyên liệu, sản lượng dự kiến của lô đầu và công đoạn tiếp theo dự định làm, để chúng tôi báo giá sát ngay lần trao đổi đầu tiên.
Câu hỏi thường gặp
Chiết bằng nước có yếu hơn chiết bằng cồn không?
Không có hệ nào mạnh hơn hệ nào một cách chung chung. Mỗi hệ lấy được nhóm chất khác nhau. Câu hỏi đúng là nhóm hoạt chất Quý khách cần giữ tan trong gì, và câu trả lời quyết định hệ dung môi.
Có thể nhận dịch loãng thay vì cao không?
Được, nhưng chỉ khi Quý khách có điều kiện bảo quản phù hợp và thời gian vận chuyển ngắn. Chúng tôi trao đổi rõ về hạn dùng và cách chứa trước khi nhận đơn dạng này, vì rủi ro nằm ở quãng ngoài nhà máy.
Vì sao chi phí cô lại lớn thế với hệ nước?
Vì chi phí cô gắn với lượng nước phải bay hơi, không gắn với khối lượng cao thu được. Dịch càng loãng thì càng nhiều nước phải bay, nên tỷ lệ nước trên nguyên liệu là thông số cần cân nhắc kỹ ngay từ đầu.
Dịch chiết nước có cần chỉ tiêu vi sinh không?
Có, và đây là nhóm chỉ tiêu chặt hơn so với hệ cồn, vì dịch nước không có yếu tố ức chế tự nhiên nào. Chúng tôi đưa nhóm chỉ tiêu này vào bảng nghiệm thu ngay từ đầu.
Nhà máy có nhận chiết nước rồi sấy thành bột không?
Có. Cô tới mức phù hợp rồi sấy tiếp với chất mang đã thống nhất. Loại và tỷ lệ chất mang ảnh hưởng tới hàm lượng ghi trên nhãn nên được bàn từ đầu.
Bã sau chiết nước còn dùng được không?
Tuỳ nguyên liệu và tuỳ mức chiết kiệt. Quý khách chọn nhận lại hoặc để chúng tôi xử lý; hai hướng có chi phí khác nhau và ghi rõ trong báo giá.
Người chịu trách nhiệm nội dung
Quang Khải — Giám đốc kinh doanh tại Công ty Cổ phần HCN Pharma. Phụ trách tư vấn kỹ thuật và rà soát nội dung về năng lực gia công, công nghệ sấy và hồ sơ công bố sản phẩm trên Giacong.vn. Liên hệ: 0915158444.
