Gia công viên nang dược liệu là đưa bột hoặc chiết xuất dược liệu vào vỏ nang cứng, hoặc dập thành viên nén, để ra một sản phẩm dùng được ngay theo liều xác định. Đây là dạng bào chế mà người tiêu dùng Việt Nam quen thuộc nhất với sản phẩm bổ sung — tiện, không phải cân đong, không phải chịu vị đắng của dược liệu.
Với người đặt gia công, đây cũng là dạng có nhiều thông số phải chốt nhất. Một gói bột thì chỉ cần đúng công thức và đúng khối lượng. Một viên nang thì phải đúng công thức, đúng khối lượng từng viên, bột phải chảy được trong máy, vỏ nang phải hợp với ruột, và cả lô phải đồng đều tới mức kiểm nghiệm chấp nhận. Bài này đi qua từng thông số đó.
Viên nang cứng và viên nén khác nhau ở đâu
Viên nang cứng
Bột hoặc hạt được nạp vào vỏ nang gồm hai nửa lồng vào nhau. Ưu điểm lớn nhất: che được vị và mùi của dược liệu. Với nguyên liệu đắng hoặc mùi mạnh — mà phần lớn dược liệu đều vậy — đây là lý do đủ để chọn nang thay vì nén.
Ưu điểm thứ hai là ít tác động cơ học lên nguyên liệu. Nạp nang không cần nén dưới áp lực lớn, nên hoạt chất nhạy ít bị ảnh hưởng hơn. Nhược điểm: vỏ nang là một khoản chi phí thường trực, và dung tích nang giới hạn lượng bột nạp được.
Viên nén
Bột được nén dưới áp lực thành viên. Ưu điểm: chứa được nhiều hoạt chất hơn trên một viên, không tốn tiền vỏ, và bền hơn khi vận chuyển. Nhược điểm: vị và mùi dược liệu lộ ra khi ngậm hoặc khi viên bị vỡ, và không phải bột nào cũng nén được — bột quá tơi hoặc quá ẩm sẽ không kết dính.
Chọn dạng nào
Quy tắc thực dụng: nguyên liệu đắng hoặc mùi mạnh thì chọn nang; cần liều cao trên một viên thì chọn nén; nhắm người lớn tuổi khó nuốt thì chọn nang cỡ nhỏ hoặc chuyển hẳn sang dạng bột hoà tan.
Cỡ nang và lượng nạp
Vỏ nang có nhiều cỡ, đánh số từ nhỏ đến lớn. Cỡ càng lớn chứa được càng nhiều nhưng càng khó nuốt. Đây là đánh đổi thật, không phải chi tiết kỹ thuật: một viên nang cỡ lớn nhồi đầy có thể khiến người lớn tuổi bỏ sản phẩm sau vài ngày dùng.
Lượng bột nạp được vào một cỡ nang không cố định, mà phụ thuộc tỷ trọng của bột. Bột nhẹ và tơi chiếm nhiều thể tích cho cùng khối lượng; bột nặng và mịn thì ngược lại. Vì thế không thể tính lượng nạp trên giấy — phải thử thực tế với chính bột của công thức Quý khách.
Ở khâu làm mẫu, chúng tôi thử nạp với bột thật để xác định cỡ nang phù hợp, rồi mới chốt số viên mỗi liều. Đảo thứ tự — chốt liều trước, tìm nang sau — là cách nhanh nhất để phải làm lại.
Độ chảy của bột: thông số quyết định lô đạt hay không
Đây là phần kỹ thuật mà khách hầu như không bao giờ hỏi, nhưng lại là nguyên nhân của phần lớn lô bị loại.
Máy nạp nang hoạt động bằng cách để bột chảy xuống buồng định lượng. Nếu bột chảy không đều — vón, dính, hoặc quá tơi — thì lượng vào mỗi nang chênh nhau. Kiểm đồng đều khối lượng sẽ bắt được ngay, và cả lô phải làm lại.
Dược liệu nghiền thô thường chảy kém vì hạt không đều và có xơ. Xử lý bằng ba cách, thường kết hợp:
- Chuẩn hoá cỡ hạt — nghiền và sàng để dải cỡ hạt hẹp lại.
- Sấy về đúng độ ẩm — bột ẩm dính, bột quá khô bay bụi. Có một khoảng tối ưu và nó khác nhau theo từng dược liệu.
- Thêm tá dược trơn — lượng nhỏ, chỉ đủ để bột chảy, và phải khai trong thành phần.
Tá dược: ít người hỏi, ai cũng dùng
Gần như không có viên nang dược liệu nào chỉ chứa mỗi dược liệu. Tá dược có mặt để bột chảy được, để chống hút ẩm, để viên nén kết dính, hoặc đơn giản để lấp đầy nang khi lượng hoạt chất quá ít.
Điều quan trọng với Quý khách: tá dược phải được khai đầy đủ trong thành phần trên nhãn. Đây không phải chuyện có thể lược bớt cho nhãn đẹp. Chúng tôi cung cấp danh mục tá dược sử dụng và tỷ lệ, để Quý khách ghi nhãn đúng.
Nếu Quý khách muốn sản phẩm không có tá dược nào, hãy nói ngay từ đầu — làm được với một số công thức, nhưng sẽ giới hạn lựa chọn về cỡ nang và có thể ảnh hưởng tới độ ổn định của lô.
Quy trình gia công viên nang dược liệu
- Chốt công thức và dạng bào chế — thành phần, hàm lượng, dạng nang hay nén, cỡ nang.
- Chuẩn bị nguyên liệu — sấy và nghiền dược liệu, hoặc dùng chiết xuất nếu công thức cần hàm lượng cao.
- Phối trộn — trộn dược liệu với tá dược theo tỷ lệ, kiểm độ đồng đều của khối bột. Bước này quyết định viên nào cũng giống viên nào.
- Thử nạp — chạy thử một lượng nhỏ để xác nhận độ chảy và khối lượng nạp trước khi vào cả lô.
- Nạp nang hoặc dập viên — chạy lô chính, lấy mẫu định kỳ trong quá trình chạy.
- Kiểm trong quá trình — đồng đều khối lượng, độ rã, cảm quan. Phát hiện lệch giữa chừng thì dừng và chỉnh, đỡ hơn nhiều so với phát hiện khi đã chạy xong.
- Đóng gói — ép vỉ, đóng lọ hoặc đóng túi, dán nhãn.
- Kiểm nghiệm lô — vi sinh, kim loại nặng, hàm lượng hoạt chất nếu có công bố, độ ẩm.
Đóng gói viên nang
- Vỉ nhôm – nhựa — bảo vệ tốt nhất khỏi ẩm và ánh sáng, chia liều rõ ràng, người dùng dễ theo dõi đã uống bao nhiêu. Chi phí cao hơn.
- Lọ nhựa PET hoặc HDPE — rẻ hơn, phù hợp lượng lớn, nhưng mỗi lần mở là một lần không khí vào. Cần gói hút ẩm bên trong.
- Lọ thuỷ tinh — cảm nhận cao cấp hơn, chắn sáng tốt nếu dùng thuỷ tinh màu, nhưng nặng và dễ vỡ khi vận chuyển.
- Túi zipper — rẻ nhất, hợp với hàng bán sỉ hoặc gói dùng thử.
Với dược liệu nhạy ẩm, vỉ nhôm gần như là lựa chọn duy nhất nếu Quý khách cần hạn dùng dài. Xem đầy đủ quy cách ở trang gia công đóng gói.
Chi phí gia công viên nang gồm những gì
- Nguyên liệu dược liệu hoặc chiết xuất — thường là khoản lớn nhất, nhất là khi công thức dùng chiết xuất chuẩn hoá.
- Vỏ nang — tính theo số viên, nên tỷ lệ thuận trực tiếp với sản lượng.
- Tá dược — khoản nhỏ nhưng luôn có.
- Công nạp và đóng gói — phụ thuộc dạng bao bì; ép vỉ tốn hơn đóng lọ.
- Kiểm nghiệm — theo số chỉ tiêu, tính cho từng lô.
Sản lượng ảnh hưởng mạnh tới đơn giá vì công cài đặt máy gần như không đổi giữa lô nhỏ và lô lớn. Một lô nhỏ vẫn tốn từng ấy thời gian vệ sinh máy, cài định lượng và chạy thử.
Hồ sơ pháp lý
Viên nang dược liệu bán ra thị trường thường thuộc nhóm thực phẩm chức năng và phải công bố trước khi lưu hành. Ba điểm cần nắm:
Chỉ tiêu công bố ảnh hưởng ngược lại tới công thức. Nếu Quý khách công bố hàm lượng một hoạt chất, công thức phải chứa đủ để kiểm nghiệm ra con số đó — và vẫn đạt vào cuối hạn dùng, sau khi đã trừ phần suy giảm tự nhiên.
Thành phần phải khai đủ, kể cả tá dược. Nhãn ghi thiếu thành phần là lỗi bị xử lý, không phải lỗi hình thức.
Thực phẩm chức năng không phải là thuốc. Nội dung ghi nhãn và quảng cáo không được mô tả công dụng như thuốc chữa bệnh. Trách nhiệm về nội dung công bố thuộc về Quý khách với tư cách chủ sở hữu sản phẩm; chi tiết ở trang miễn trừ trách nhiệm.
Bốn sai lầm chúng tôi gặp nhiều nhất
Chốt liều trước khi thử nạp
Khách quyết định “mỗi viên 500mg cao khô” rồi mới phát hiện bột của công thức đó không nạp đủ vào cỡ nang định dùng, hoặc nạp được nhưng viên to tới mức khó nuốt. Thử nạp trước, chốt liều sau.
Không tính suy giảm hoạt chất theo hạn dùng
Công bố sát với kết quả kiểm nghiệm lô đầu, rồi tới tháng thứ mười tám thì hàm lượng đã giảm xuống dưới con số ghi trên nhãn. Con số công bố phải là con số đúng ở cuối hạn dùng, không phải lúc vừa sản xuất.
Đổi nhà cung cấp nguyên liệu giữa các lô
Cùng tên dược liệu nhưng vùng trồng khác thì tỷ trọng bột khác, độ chảy khác, và lượng nạp mỗi nang khác. Lô mới có thể lệch khối lượng dù công thức không đổi. Đổi nguyên liệu thì phải chạy lại bước thử nạp.
Chọn lọ thay vì vỉ để tiết kiệm
Tiết kiệm được ở khâu đóng gói, mất ở hạn dùng — nhất là với dược liệu hút ẩm. Tính đủ thì có khi vỉ lại rẻ hơn, vì không phải chịu tỷ lệ hàng trả về do vón hoặc mốc.
Chọn đơn vị gia công viên nang thế nào
- Có chạy thử nạp trước khi vào lô không? Không thử mà nạp thẳng là đánh cược cả lô.
- Kiểm đồng đều khối lượng theo tần suất nào? Chỉ kiểm đầu và cuối lô thì không phát hiện được lệch giữa chừng.
- Có giữ mẫu lưu từng lô không? Đây là thứ duy nhất cho phép truy ngược khi có khiếu nại.
- Danh mục tá dược có được cung cấp đầy đủ không? Quý khách cần nó để ghi nhãn đúng.
Nhà máy của chúng tôi được chứng nhận ISO 9001:2015, ISO 22000:2018, HACCP CODEX và GMP theo TCVN 5603:2023 — xem bản quét ở trang giới thiệu. Phạm vi chứng nhận bao gồm sản phẩm từ thảo dược dạng bột; với sản phẩm nằm ngoài phạm vi, chúng tôi nói rõ ngay từ khâu báo giá.
Phạm vi dịch vụ gia công viên nang dược liệu
- Sản xuất theo công thức có sẵn của Quý khách, kèm kiểm chỉ tiêu từng lô và mẫu lưu đối chứng.
- Xây dựng công thức từ mẫu đối chiếu — một mẫu vật lý mô tả rõ hơn mọi bản mô tả bằng lời.
- Thuê theo công đoạn hoặc theo mẻ trên nguyên liệu Quý khách tự cung cấp.
- Trọn gói tới thành phẩm đóng gói, gồm cả rà soát nội dung nhãn trước khi in.
Trình tự làm việc giữa hai bên
Quý khách cung cấp: mô tả sản phẩm hoặc mẫu đối chiếu, sản lượng dự kiến, kênh phân phối và mức giá bán mong muốn.
Chúng tôi thực hiện: làm mẫu và đo chỉ tiêu, đề xuất quy cách đóng gói, hoàn tất kiểm nghiệm, hỗ trợ tài liệu cho hồ sơ công bố, sản xuất và bàn giao kèm hồ sơ lô.
Hai bên cùng chốt: mẫu chuẩn, bảng chỉ tiêu nghiệm thu và lịch giao hàng.
Liên hệ đặt gia công viên nang dược liệu
Để nhận báo giá, Quý khách gửi yêu cầu kèm mẫu đối chiếu nếu có, quy cách mong muốn và sản lượng theo lô.
Hotline: 0915158444 – Email: info@giacong.vn
Chúng tôi nhận đơn gia công trên toàn quốc. Địa chỉ nhà máy và văn phòng xem ở trang liên hệ.
Xem thêm: kiến thức gia công, gia công sốt Mustard vàng, gia công sốt Béchamel, gia công sốt Espagnole.
Câu hỏi thường gặp về gia công viên nang dược liệu
Sản lượng tối thiểu cho một đơn viên nang là bao nhiêu?
Không có con số chung. Nó phụ thuộc vào việc Quý khách dùng vỏ nang có sẵn hay đặt màu riêng, và dùng bao bì trơn dán nhãn hay bao bì in. Đi bằng vỏ nang sẵn và bao bì trơn thì ngưỡng thấp hơn nhiều — nhiều thương hiệu mới bắt đầu như vậy để thử thị trường trước khi đầu tư bao bì riêng.
Tôi muốn nang có màu riêng theo thương hiệu, được không?
Được, nhưng vỏ nang màu riêng thường phải đặt theo lô tối thiểu của nhà sản xuất vỏ, và lô đó có thể lớn hơn nhu cầu lô đầu của Quý khách. Cách thực dụng: chạy lô đầu bằng vỏ có sẵn, chốt được công thức và thị trường rồi mới đặt vỏ riêng.
Viên nang dược liệu để được bao lâu?
Phụ thuộc độ ẩm của ruột nang, bao bì và điều kiện bảo quản. Trong vỉ nhôm, hạn dùng dài hơn đáng kể so với đóng lọ. Hạn dùng cụ thể xác định qua theo dõi thực tế và ghi trong hồ sơ sản phẩm — không phải con số ước lượng.
Có làm được viên nang thuần chay không?
Được, dùng vỏ nang có nguồn gốc thực vật thay cho vỏ gelatin động vật. Chi phí vỏ cao hơn và đặc tính hút ẩm khác đôi chút, nên công thức có thể cần chỉnh nhẹ. Nếu đây là yêu cầu của Quý khách, hãy nêu ngay từ đầu vì nó ảnh hưởng tới cả khâu chọn tá dược.
Chúng tôi có được giữ công thức không?
Có. Công thức Quý khách mang tới hoặc đặt nghiên cứu riêng đều thuộc về Quý khách, không dùng cho khách khác và không đưa vào kho công thức dựng sẵn. Cam kết ghi trong hợp đồng, chi tiết ở trang bảo mật công thức và sở hữu trí tuệ.
Người chịu trách nhiệm nội dung
Quang Khải — Giám đốc kinh doanh tại Công ty Cổ phần HCN Pharma. Phụ trách tư vấn kỹ thuật và rà soát nội dung về năng lực gia công, công nghệ sấy và hồ sơ công bố sản phẩm trên Giacong.vn. Liên hệ: 0915158444.
