Mùa vụ và kế hoạch sản xuất nông sản

Nguyên liệu có mùa, sản phẩm bán quanh năm. Khoảng cách giữa hai điều đó phải được bắc cầu bằng một trong ba cách, và cách nào cũng có giá.

Chính vụ khác trái vụ ở ba điểm

Giá. Chính vụ rẻ hơn đáng kể. Đây là điểm ai cũng biết.

Chất lượng. Chính vụ thường cho nguyên liệu chín đều hơn, ít phải loại bỏ hơn.

Tỷ lệ thu hồi. Điểm hay bị bỏ qua. Độ ẩm và độ chín khác nhau giữa hai mùa dẫn tới tỷ lệ thu hồi khác nhau — nên giá thành trên mỗi ki-lô thành phẩm chênh nhiều hơn phần chênh của giá nguyên liệu.

Ba cách bắc cầu

1. Sấy dự trữ vào chính vụ, đóng gói dần

Sản xuất bán thành phẩm khô khi nguyên liệu rẻ và tốt, lưu kho, rồi đóng gói theo nhu cầu bán.

Được: giá nguyên liệu tốt nhất, chất lượng đồng đều cả năm.

Trả giá: tiền nằm trong kho, chi phí lưu kho, và rủi ro hàng xuống cấp nếu điều kiện kho không đạt. Cần thống nhất trước điều kiện lưu và thời gian lưu tối đa.

2. Sản xuất theo nhu cầu quanh năm

Mua nguyên liệu lúc nào cần lúc đó.

Được: không ôm vốn, không rủi ro kho.

Trả giá: giá nguyên liệu và chất lượng biến động theo mùa, nên giá thành và cảm quan sản phẩm cũng biến động. Với hàng bán lẻ, khách nhận ra sự khác nhau đó.

3. Kết hợp nhiều vùng nguyên liệu

Cùng một loại nguyên liệu nhưng thu hoạch ở các vùng có mùa lệch nhau, kéo dài khoảng có hàng tươi.

Được: giảm phụ thuộc một mùa.

Trả giá: nguyên liệu từ vùng khác có đặc tính khác, nên cần chốt tiêu chí đầu vào chặt hơn để sản phẩm cuối vẫn giống nhau.

Đặt lịch xưởng

Chính vụ là lúc xưởng bận nhất, vì mọi khách cùng muốn chạy lúc nguyên liệu tốt. Đặt lịch sớm là cách chắc chắn nhất để giữ ngày giao — và cũng là lý do kế hoạch cả năm đáng làm hơn đặt từng lô.

Điều nên thống nhất trong hợp đồng dài hạn

1. Ai giữ hàng dự trữ và tính chi phí lưu kho thế nào.
2. Điều kiện lưu và thời gian lưu tối đa của bán thành phẩm.
3. Cơ chế điều chỉnh giá khi giá nguyên liệu biến động vượt một ngưỡng.
4. Tiêu chí đầu vào áp dụng như nhau cho mọi mùa, để sản phẩm không đổi theo mùa.

Xem thêm nhà máy gia công nông sản và năng lực sản xuất.