Với dược liệu, sai ở khâu sơ chế không chỉ làm giảm chất lượng — nó làm vô hiệu mọi thứ phía sau. Chiết xuất đúng quy trình từ nguyên liệu sai loài vẫn cho ra một sản phẩm sai, và phiếu kiểm nghiệm vẫn có thể ra số đẹp.
Giacong.vn nhận gia công sơ chế dược liệu tại nhà máy của chúng tôi. Bài này trình bày bốn thứ chúng tôi kiểm trước khi nhận lô, cách xử lý từng nhóm bộ phận dùng, và hồ sơ truy xuất mà Quý khách nhận được.
Bốn thứ kiểm trước khi nhận lô

- Đúng loài. Nhiều loài gần nhau về hình thái nhưng khác nhau về hoạt chất, và sau khi cắt lát thì càng khó phân biệt. Đây là cửa chặn quan trọng nhất, và nó chỉ tồn tại ở khâu này.
- Đúng bộ phận dùng. Rễ, thân, lá, hoa, quả của cùng một cây có hàm lượng hoạt chất rất khác nhau. Lẫn bộ phận là làm loãng hoạt chất mà không ai nhìn ra.
- Tình trạng nấm mốc và tạp chất. Dược liệu phơi không đạt hoặc bảo quản ẩm có thể đã nhiễm mốc; ghi nhận bằng hình ảnh trước khi vào mẻ.
- Thời gian từ thu hoạch. Với dược liệu tươi, hoạt chất bắt đầu chuyển hoá ngay sau thu hoạch — quãng chờ là phần chất lượng không lấy lại được.
Nếu lô hàng lệch so với mô tả, chúng tôi báo và đề nghị điều chỉnh trước khi chạy, không chạy xong rồi mới giải thích vì sao kết quả không như mong đợi.
Xử lý theo nhóm bộ phận dùng
| Nhóm | Điểm cần giữ | Cách chúng tôi làm |
|---|---|---|
| Rễ và củ | Lớp vỏ ngoài thường giàu hoạt chất nhất | Ngâm làm mềm đất rồi xối, không chà xước vỏ |
| Thân và cành | Phần gỗ già ít hoạt chất, cần loại bớt | Phân đoạn theo tuổi thân, chẻ theo kích thước chỉ định |
| Lá | Tinh dầu bay hơi và lá dập nát rất nhanh | Thao tác nhẹ, rút ngắn thời gian ướt, chuyển sấy ngay |
| Hoa | Dễ nát và mất màu, mất hương | Xử lý thủ công, hạn chế rửa nếu độ sạch cho phép |
| Quả và hạt | Vỏ và hạt có thể phải tách riêng theo hồ sơ | Tách theo đúng bộ phận dùng đã ghi trong yêu cầu |
Cắt lát: độ dày quyết định công đoạn sau
Với dược liệu, độ dày lát ảnh hưởng tới ba thứ cùng lúc: tốc độ khô khi sấy, hiệu suất khi chiết xuất, và hình thức khi bán nguyên lát.
Lát dày khô chậm hơn, và nếu sấy cùng mẻ với lát mỏng thì lát mỏng sẽ quá lửa trong lúc chờ lát dày khô tới. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất của hiện tượng lô dược liệu vừa có phần cháy cạnh vừa có phần chưa đạt độ ẩm.
Chúng tôi ghi độ dày mục tiêu kèm dung sai vào hồ sơ lô, và với dược liệu để chiết xuất thì đề xuất dải mỏng hơn so với dược liệu bán nguyên lát, vì hai mục đích cần hai thứ khác nhau.
Hồ sơ truy xuất
Với dược liệu, hồ sơ truy xuất không phải thủ tục hành chính mà là phần giá trị Quý khách bán lại cho khách hàng của mình.
Mỗi lô sơ chế đi kèm: nguồn gốc nguyên liệu theo thông tin Quý khách cung cấp, kết quả kiểm nhận đầu vào gồm hình ảnh tình trạng lô, thông số sơ chế thực tế, khối lượng vào và ra kèm tỷ lệ thu hồi của chính lô đó, và biên bản giao nhận ghi số lô. Mẫu lưu giữ tới hết hạn dùng của thành phẩm.
Khi lô đi tiếp vào chiết xuất hoặc sấy tại cùng nhà máy, hồ sơ nối liền mạch theo số lô — không có đoạn đứt ở chỗ chuyển giao giữa hai nhà cung cấp.
Hình thức nhận gia công
- Sơ chế thuê theo lô — Quý khách cấp dược liệu, chúng tôi kiểm đầu vào và sơ chế theo chỉ định.
- Sơ chế và sấy liền mạch — chọn độ dày lát theo đúng chế độ sấy sẽ dùng.
- Sơ chế, sấy và nghiền — tới dạng bột dược liệu; xem thêm bột dược liệu.
- Sơ chế và chiết xuất — cắt theo cỡ tối ưu cho chiết thay vì cắt để bán, hai yêu cầu khác nhau.
Trình tự các bước
- Bước 1 — Xác nhận loài, bộ phận dùng và mục đích sử dụng cuối.
- Bước 2 — Kiểm nhận lô, ghi nhận tình trạng bằng hình ảnh trước khi vào mẻ.
- Bước 3 — Chốt chỉ định: mức làm sạch, độ dày lát, dung sai.
- Bước 4 — Chạy mẻ đo thu hồi với dược liệu hoặc vụ mùa chưa từng làm.
- Bước 5 — Sơ chế theo thông số đã chốt.
- Bước 6 — Chuyển công đoạn sau hoặc bàn giao kèm hồ sơ truy xuất đầy đủ và mẫu lưu.
Bảo quản giữa sơ chế và công đoạn sau
Đây là quãng ít được để ý nhất và cũng là quãng làm hỏng nhiều lô nhất.
Dược liệu vừa rửa xong mang theo lượng nước bề mặt lớn. Nếu để chờ trong sọt, chỉ vài giờ là bắt đầu có mùi và bắt đầu có nấm — đặc biệt với nhóm lá và hoa, vốn nát và giữ ẩm nhiều. Với nhóm rễ củ đã cắt lát thì mặt cắt mới là chỗ nhạy nhất, vì đó là bề mặt tươi vừa mở ra.
Cách chúng tôi làm là xếp lịch để dược liệu đã sơ chế đi thẳng vào sấy hoặc vào chiết xuất trong cùng ca, không để tồn qua đêm ở trạng thái ướt. Khi Quý khách đặt riêng khâu sơ chế rồi tự chuyển đi nơi khác, chúng tôi trao đổi trước về cách đóng và điều kiện vận chuyển, vì phần rủi ro đó nằm ngoài tầm kiểm soát của nhà máy.
Tỷ lệ thu hồi của dược liệu
Dược liệu có tỷ lệ thu hồi dao động mạnh hơn nông sản thông thường, vì phần loại bỏ không chỉ là vỏ và đất mà còn là phần không đúng bộ phận dùng và phần không đạt tiêu chuẩn cảm quan.
Con số này phải đo trên chính lô của Quý khách, không lấy từ lô trước hay từ tài liệu chung, vì nó thay đổi theo vùng trồng, tuổi cây và cách thu hái. Chúng tôi chạy một mẻ nhỏ để đo rồi ghi con số vào báo giá, thay vì ước lượng rồi điều chỉnh sau khi lô đã chạy.
Cách chúng tôi tính và báo giá
- Công sơ chế tính trên khối lượng thành phẩm.
- Tỷ lệ thao tác thủ công — hoa và lá cần nhiều thao tác tay hơn rễ củ, nên đơn giá khác nhau rõ rệt.
- Mức làm sạch — dược liệu nhiều đất bám tốn công hơn.
- Dung sai độ dày lát.
- Mẻ đo thu hồi ban đầu — chi phí một lần cho mỗi dược liệu mới.
- Kiểm nghiệm — chỉ tiêu do Quý khách chọn theo yêu cầu hồ sơ của sản phẩm cuối.
Hồ sơ pháp lý
Sản phẩm bán ra thị trường phải có hồ sơ công bố trước khi lưu thông theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP — với thực phẩm thường là tự công bố, với thực phẩm bảo vệ sức khoẻ là đăng ký bản công bố và phải chờ giấy tiếp nhận. Quy định về ghi nhãn và quảng cáo tra tại Cục An toàn thực phẩm. Chúng tôi cung cấp tài liệu kỹ thuật và kết quả kiểm nghiệm phục vụ hồ sơ; chủ thể đứng tên công bố và chịu trách nhiệm nội dung nhãn là Quý khách — chi tiết ở trang miễn trừ trách nhiệm.
Với dược liệu, có thêm một ranh giới cần nhớ khi ghi nhãn: sản phẩm từ dược liệu không phải thuốc thì không được mô tả công dụng chữa bệnh, kể cả khi tài liệu cổ truyền có nói vậy. Chúng tôi hỗ trợ phần tài liệu kỹ thuật thuộc về sản xuất, không tư vấn pháp lý.
Về nhà máy của chúng tôi
Thuộc Công ty Cổ phần HCN Pharma, vận hành các tuyến sơ chế, sấy, nghiền, phối trộn và đóng gói trong phạm vi bốn hệ thống đã chứng nhận. Chúng tôi nhận đơn gia công trên toàn quốc; ngưỡng sản lượng báo cụ thể theo từng đơn cùng lúc với báo giá.
Cam kết trong hợp đồng
Chúng tôi ký cam kết bảo mật trước khi Quý khách gửi tài liệu kỹ thuật, thông tin vùng trồng hoặc công thức — xem chính sách bảo mật công thức. Hợp đồng ghi rõ bảng chỉ tiêu nghiệm thu, tỷ lệ thu hồi đã đo, cách xử lý lô không đạt và thời hạn giữ mẫu lưu.
Liên hệ đặt dịch vụ sơ chế dược liệu
Gọi 0915158444 hoặc gửi yêu cầu qua trang liên hệ. Quý khách chuẩn bị sẵn mô tả nguyên liệu, sản lượng dự kiến của lô đầu và công đoạn tiếp theo dự định làm, để chúng tôi báo giá sát ngay lần trao đổi đầu tiên.
Câu hỏi thường gặp
Sản lượng tối thiểu là bao nhiêu?
Phụ thuộc bộ phận dùng và tỷ lệ thao tác thủ công. Nhóm hoa và lá có ngưỡng khác nhóm rễ củ. Chúng tôi báo ngưỡng cụ thể theo từng dược liệu ngay ở buổi trao đổi đầu.
Nhà máy có xác định giúp loài dược liệu không?
Chúng tôi kiểm tra cảm quan và đối chiếu với mô tả Quý khách cung cấp, và báo lại nếu thấy dấu hiệu không khớp. Việc khẳng định loài bằng phương pháp chuyên sâu thì cần đơn vị chuyên môn, và chúng tôi nói rõ khi lô cần tới bước đó thay vì nhận bừa.
Dược liệu tươi và dược liệu khô, loại nào nên gửi?
Tuỳ khoảng cách. Ở gần thì gửi tươi và sơ chế ngay cho chất lượng tốt nhất. Ở xa thì phơi hoặc sấy sơ bộ tại nguồn rồi chuyển về sẽ an toàn hơn là để hàng tươi nằm trên đường.
Lô dược liệu của tôi có mốc nhẹ, còn dùng được không?
Chúng tôi ghi nhận và báo lại bằng hình ảnh trước khi vào mẻ, để Quý khách quyết định. Sơ chế không loại được nấm mốc đã ăn vào nguyên liệu — rửa chỉ làm sạch bề mặt.
Vì sao phải khai đúng bộ phận dùng?
Vì rễ, thân, lá, hoa của cùng một cây có hàm lượng hoạt chất rất khác nhau. Lẫn bộ phận là làm loãng hoạt chất theo cách không ai nhìn ra, và nó ảnh hưởng thẳng tới con số Quý khách công bố.
Sau khi sơ chế, dược liệu để được bao lâu trước khi sấy?
Càng ngắn càng tốt, và không nên để qua đêm ở trạng thái còn ướt. Mặt cắt mới là bề mặt tươi vừa mở ra, nên đó là chỗ nấm mốc bắt đầu trước tiên. Chúng tôi xếp lịch để lô đã sơ chế vào sấy hoặc vào chiết trong cùng ca.
Chi phí sơ chế hoa và lá có khác rễ củ không?
Khác rõ rệt. Hoa và lá cần nhiều thao tác tay hơn và tỷ lệ hư hao cao hơn, nên đơn giá công cao hơn dù khối lượng nhỏ hơn. Chúng tôi tách riêng khoản này trong báo giá thay vì gộp vào một đơn giá chung.
Hồ sơ truy xuất có nối được với công đoạn sau không?
Có, nếu công đoạn sau làm tại cùng nhà máy thì hồ sơ nối liền theo số lô. Tách lẻ ở nhiều nơi là chỗ hồ sơ hay đứt đoạn nhất.
Người chịu trách nhiệm nội dung
Quang Khải — Giám đốc kinh doanh tại Công ty Cổ phần HCN Pharma. Phụ trách tư vấn kỹ thuật và rà soát nội dung về năng lực gia công, công nghệ sấy và hồ sơ công bố sản phẩm trên Giacong.vn. Liên hệ: 0915158444.
